Jump to content

Ông Nguyễn Minh Cần qua đời tại Moscow


Recommended Posts

Ðinh Quang Anh Thái/Người Việt

MOSCOW, Nga (NV) - Ông Nguyễn Minh Cần, từng trong hàng ngũ những người đầu tiên tham gia Cách Mạng Tháng Tám, vào đảng từ thời đảng còn mang tên Ðảng Cộng Sản Ðông Dương, nhưng cũng là một trong những người đầu tiên từ bỏ đảng Cộng Sản, tham gia “xét lại chống đảng,” vừa qua đời lúc 5 giờ sáng ngày 13 Tháng Năm, tại Moscow, Liên Bang Nga, thọ 89 tuổi.
 

 

228065-nguyen-minh-can-60.jpg
Ông Nguyễn Minh Cần và vợ, tại Moscow.

 

Ông Nguyễn Minh Cần sinh năm 1928 tại Huế, tham gia Cách Mạng Tháng Tám, tổ chức và lãnh đạo khởi nghĩa ở Huế và các vùng phụ cận Huế, gia nhập đảng Cộng Sản Ðông Dương năm 1946. Ông đã từng giữ các chức vụ quan trọng như ủy viên Thường Vụ Thành Ủy Huế, ủy viên Thường Vụ Tỉnh Ủy Thừa Thiên, ủy viên Thường Vụ Thành Ủy Hà Nội, kiêm phó chủ tịch Ủy Ban Hành Chính thành phố Hà Nội.

Năm 1962, ông đi Mạc Tư Khoa để theo học ở Trường Ðảng Cao Cấp của Liên Xô. Ông có mặt tại “cái nôi” của Cộng Sản Quốc Tế trong bối cảnh lãnh tụ Liên Xô lúc bấy giờ là Nikita Khrushchev chủ trương “xét lại” sau khi hạ bệ Stalin trong bài diễn văn đọc tại Ðại Hội 20 của Cộng Sản Liên Xô năm 1956. Khrushchev cho rằng, không nhất thiết phải dùng bạo lực vũ trang mà vẫn có thể thắng “đế quốc Mỹ” bằng con đường cạnh tranh kinh tế, khoa học và hòa bình.

Chủ trương của Khrushchev được ông Nguyễn Minh Cần và nhiều người nữa trong đảng Cộng Sản Việt Nam tán đồng, trong số đó, có ông Hoàng Minh Chính, viện trưởng Viện Nghiên Cứu Mác-Lê; ông Vũ Ðình Huỳnh, bí thư của Hồ Chí Minh; nhà văn Vũ Thư Hiên; Thiếu Tướng Ðặng Kim Giang và nhiều nhân vật cao cấp khác của đảng...

Tất cả những người ủng hộ chủ trương của Khrushchev như vậy là đã đương nhiên chống lại Nghị Quyết 9 của Lê Duẩn: Dùng tổng lực quân sự đánh miền Nam.

Mà chống Lê Duẩn vào thời điểm đó là “đụng cái vẩy ngược của con rồng” vì họ Lê nắm toàn quyền sinh sát trong đảng.

Hậu quả, những ông Nguyễn Minh Cần, Hoàng Minh Chính, Vũ Ðình Huỳnh, Vũ Thư Hiên, Ðặng Kim Giang và hàng trăm người nữa bị bị khép vào tội “xét lại chống đảng.” Tất cả đều bị bắt tù nhiều năm. Chỉ có một số ít lúc đó đang sống ngoài nước thì bị khai trừ khỏi đảng.

Ông Nguyễn Minh Cần không cần đợi bị khai trừ, chính ông tự quyết định ly khai cái đảng mà ông từng hết mực gắn bó với nó.

Sống lưu vong ở nước Nga hơn nửa đời người, lấy vợ Nga (tên là Inna), viết và nói tiếng Nga như tiếng mẹ đẻ, ông làm tự điển Nga-Việt, dịch nhiều tác phẩm văn học của hai dân tộc và viết sách. Cả hai ông bà ăn chay, tu tại gia và có công góp phần xây một Thiền Ðường Phật Giáo, lấy tên chùa Thảo Đường, sáng lập Hội Phật Giáo Thảo Đường ngay tại Moscow. Những người từng đến thăm hai ông bà đều thích thú khi nhìn mấy chục con mèo hoang vô chủ được bà nhặt ngoài đường đem về nuôi nấng trong nhà. Ông Cần thường nói đùa, vợ ông quý đàn mèo hơn ông.

Bà Nguyễn Minh Cần sinh ra, lớn lên và trải nghiệm những năm tháng kinh khủng của xã hội trại lính dưới bàn tay cai trị tàn bạo của Stalin. Bà cũng là nhân chứng sự sụp đổ của Liên Xô và nhận rõ bộ mặt độc tài mới của Putin. Chính bà đã sát cánh bên người chồng Việt Nam trong suốt những năm tháng ông chịu cảnh lưu vong nghiệt ngã sau khi từ bỏ chế độ Hà Nội. Và cho tới lúc ông ra đi, bà lúc nào cũng là người để ông tựa vào đứng dậy.

Theo lời nhà báo Ðinh Quang Anh Thái, gần một tháng sống với ông trong căn phòng nhỏ ở Virginia gần D.C, nhiều người nghe tiếng ông tìm đến thăm nghe ông trò chuyện. Một buổi tối, Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng mang thức ăn đến, ba anh em nói chuyện đến quá khuya. Những chi tiết ông Cần kể hôm đó rất hữu ích đối với một việc nghiên cứu và giảng dạy môn Chính Trị và Bang Giao Quốc Tế như Giáo Sư Hùng.

Vẫn theo lời kể của nhà báo Ðinh Quang Anh Thái, Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng về lúc nửa đêm; khoảng 3 giờ sáng, thức giấc vì nghe tiếng thì thào. Nhỏm dậy, thì thấy ông Cần ngồi quay lưng vào tường, miệng kê sát cái máy thâu âm và đang nói rất nhỏ. Anh Thái hỏi ông Cần có cần gì không. Ông bảo, “xin lỗi làm chú thức giấc, tôi quên vài chi tiết trong lúc nói chuyện nên thức dậy thâu ngay để sáng bổ túc cho anh Hùng.”

Ðược tin ông Nguyễn Minh Cần qua đời, Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng nói: “Anh Cần là người có nhân cách đáng quý.” (N.V.)

Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Share


×
×
  • Create New...